Tolstoy 1896-1904 yılları arasında kaleme aldığı Hacı Murat’ta subay olarak katıldığı Kırım Savaşı’na dair izlenimlerini aktarır. Rus İmparatorluğu’na karşı tüm gücüyle kahramanca direnen ve savaşan Çeçen isyancı Hacı Murat’ın, acımasız bir coğrafyanın yürekli insanlarıyla birlikte verdiği iktidar mücadelesini, ölümüne direnen bir kahramanın öyküsünü anlatır.

Tolstoy’un ölümünden bir yıl sonra yayımlanan romanının kahramanı Hacı Murat, 19. yüzyılda Kafkas halkları arasında efsaneleşen Şeyh Şamil’le davalıdır. Yurt edinme, hayata tutunma, bağımsızlık, tutsaklık, ihanet ve iktidar sarmalında biçimlenen bir davanın savaşçısı olan Hacı Murat edebiyat dünyasının ölümsüz karakterlerinden biri olmuştur.